Woning renovatie… wel of geen nieuwe groepenkast?

Waar dienen de groepenkast en aardlekschakelaars voor?

Een groepenkast is er niet voor niets, de zekeringen en automaten zorgen voor beveiliging tegen overbelasting en daarmee tegen brandgevaar. Ook zorgen de zekeringen en automaten voor een snelle uitschakeling in geval van kortsluiting. 

Aardlekschakelaars zijn er voor de bescherming van mens en dier. We hebben allemaal wel eens een beschadigd verlengsnoer gehad, deze doorgeknipt met de heggenschaar of onze kinderen een spijker in het stopcontact zien stoppen. Of wat dacht u van het wisselen van een lamp? De metalen schroeffitting van de lampbol kan onder spanning staan. De aardlekschakelaar zorgt er dan voor dat er snel wordt afgeschakeld waardoor ongevallen worden voorkomen.

Onze groepenkast moet daarom in topconditie blijven om ons te beschermen tegen brandgevaar en elektrische schokken. Regelmatig testen is daarom essentieel, test aardlekschakelaars minimaal twee keer per jaar.

Wanneer is de groepenkast toe aan vervanging? Het moment is daar wanneer we een verandering aan ons huis doen: een uitbouw, een andere keuken, zonnepanelen op het dak of het plaatsen van een warmtepomp. Bij zo een verandering is het van belang om te kijken of ook de groepenkast moet worden vervangen. 

Een aantal aandachtspunten om te beoordelen of uw groepenkast aan vervanging toe is:

• Leeftijd van de groepenkast.

• Niet genoeg vermogen beschikbaar in de groepenkast, bijvoorbeeld bij uitbreiding met een laadpaal, warmtepomp of inductiekookplaat.

• Zonnepanelen aanleg.

• Zijn er aardlekschakelaar(s) aanwezig?

• Is er een hoofdschakelaar aanwezig?

Leeftijd van de groepenkast

Groepenkasten van voor 1975 zijn vrijwel nooit voorzien van één of meer aardlekschakelaars. De enkelfase groepenkasten hebben meestal ook geen hoofdschakelaar. Werkzaamheden aan de groepenkast kunnen daarom niet veilig worden uitgevoerd en moeten worden overgelaten aan de vakman. Ook is de installatie minder veilig doordat de aardlekschakelaars afwezig zijn.

Met een nieuwe groepenkast heeft u dan ook meer veiligheid door aardlekschakelaars en wellicht een vlamboogbeveiliging. Een vlamboogbeveiliging zorgt voor afschakeling wanneer er een slecht contact ontstaat die begint te vonken.

Niet genoeg vermogen

Veel woningen worden 1-fase gevoed met een automaat 40A of zekering 35A. Er kan tegelijkertijd nu 230 V x 35 A = 8050 W worden afgenomen bij een zekering en 9200 W bij een 40 A automaat. 

Wordt de keuken vervangen en komt er een inductiekookplaat in, dan kan deze kookplaat alleen al 2x16 A verbruiken, dit komt neer op ca. 7000 W.

Een 11 kW laadpaal (3x16 A) moet 3-fasen worden aangesloten.

Warmtepompen vragen een elektrisch vermogen van 2 tot ca. 10 kW. Een warmtepomp tot ca. 3 kW is nog aan te sluiten op een 1-fase groep, maar daar boven is een 3-fasen aansluiting noodzakelijk.

Bij bovengenoemde uitbreidingen aan de installatie is het essentieel de groepenkast om te bouwen naar een 3-fasen groepenkast. In de meeste gevallen wordt deze gevoed met 3x25 A. Er is nu een maximaal vermogen van 17300 W beschikbaar. Stel uzelf de vraag of een ombouw van de groepenkast loont, of dat het volledig vervangen van de groepenkast voordeliger is.

Zonnepanelen

De vermogens van zonnepanelen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, ca. 10 jaar geleden was een paneel ca. 200 Wp, nu zijn ze verdubbeld naar ca. 400 Wp. Met 10 zonnepanelen op het dak is er dus al een vermogen van 4000 Wp beschikbaar. Dit vermogen is niet aan te sluiten op een 1-fase groep, dus het is verstandig om een 3-fasen omvormer te kiezen. Deze zijn beschikbaar bij verschillende fabrikanten en zijn niet veel duurder dan een 1-fase omvormer.

Zijn er aardlekschakelaar(s) aanwezig?

Een aardlekschakelaar is voor de bescherming tegen elektrische schok. Zoals eerder beschreven, maken we allemaal wel eens een fout of doen we een “domme” actie. De aardlekschakelaar voorkomt niet dat u een schok krijgt, maar zorgt door snelle afschakeling wel dat u deze overleeft. De aardlekschakelaar is hierdoor ontzettend van belang. De NEN1010 installatienorm stelt aardlekschakelaars verplicht voor woningen.

Heeft u een oude groepenkast waar geen aardlekschakelaars in zitten? Voor uw eigen veiligheid en dat van uw inwonende is het verstandig deze in te laten bouwen in de groepenkast. Hierbij is het praktisch om de gehele groepenkast te vervangen omdat er vaak onvoldoende ruimte is in de bestaande kast.

Is er een hoofdschakelaar aanwezig?

Een hoofdschakelaar is volgens de huidige NEN1010 installatienorm verplicht. Maar waar dient de hoofdschakelaar voor? Ten eerste kan u in geval van nood snel de hele installatie spanningsloos maken hiermee.

Ook is de hoofdschakelaar van belang om veilig te kunnen werken aan de groepenkast. Laat werkzaamheden altijd over aan de vakman, maar ook hij moet veilig kunnen werken. Schakel daarom altijd de hoofdschakelaar uit bij werkzaamheden in de groepenkast.

Gaat u de groepenkast vervangen? Voeg dan altijd een hoofdschakelaar toe. Uiteraard zijn nieuwe Schneider Electric groepenkasten steevast voorzien van een hoofdschakelaar.

Conclusie

Heeft u een oude installatie en gaat u deze aanpassen? Hierbij ons advies: vervang de groepenkast door een nieuwe en zorg dat deze is voorbereid op alle nieuwe apparatuur zoals zonnepanelen, warmtepomp en elektrisch koken. Voorbereid wil hier zeggen dat er kastruimte aanwezig is, de betreffende automaat of aardlekschakelaar hoeft nog niet ingebouwd te zijn.